Satranç Oynayan Beyin ile Oynamayanların Farkları

Son günlerde hazır satranç konuşuluyorken , 2015 ‘de ele aldığım makaleyi buraya ekleyeyim.

download

Botvinnik’in sözüyle başlayayım. “Satranç analiz sanatıdır” .

Özlü sözle başlamamın sebebi , zamanında özlü sözlerin o dönemi çok iyi anlattığı gibi bir  düşüncem olmasından dolayıdır.

Ban göre mühendisliğin temeli de analiz olması sebebiyle tüm mühendis yetiştiren üniversitelerin satranç dersi vermesi  gerekliliğini düşünenlerdenim.

2017 itibariyle bu tür bilgileri klüpçe , hocalarımızla vermeye devam edeceğiz.

Şimdiki haberimizi/makalemizi 4 sene gönüllü görev aldığım Türk Zeka Vakfı çevirmiş.

Öğrenciler , öğretmenler ve anne babalar için yararlı bir bilgi kaynağı olmuş.

cocuk-satranc1

Yapılan çalışmalara göre satranç oynayan insanların beyni ortalama bir beyinden önemli ölçüde farklıdır. Örneğin satranç ustalarının beyni problem çözme ve tanıma işlevlerinden sorumlu olan alanda daha fazla aktiflik gösterir. Ayrıca 18 haftalık satranç dersi alan çocuklar ileriki yaşamlarında daha yüksek bir zekâ seviyesine ulaşırlar.

Satrancın geliştirdiği yönler bunlarla sınırlı kalmaz:

1) Erken yaşta satranç oynamak gelişmiş matematik ve eleştirel düşünme yeteneklerini geliştirmeye yardımcı olur: Yapılan araştırmalara göre çocukken satranç oynamak ve akademik başarı arasında yüksek bir doğru orantı vardır. Bir çalışmadan elde edilen verilere göre satranç öğretilen çocuklar akademik anlamda genel bir başarı sergilemekle birlikte matematik, uzaysal analiz ve akıl yürütme alanlarında özellikle gelişim göstermişlerdir.

2) Satranç beyninizi küçültebilir- ki bu aslında iyi bir şeydir: Araştırmacı Christian Jarrett’a göre beyindeki küçülme sinirsel verimliliğin ve davranışlardaki uzmanlığın bir belirtisi olabilir.

3) Satranç ustaları beynin iki lobunu da kullanır: Bilim insanlarının yaptığı analizlere göre uzman satranç oyuncuları karar verme aşamasında beyinlerinin iki lobunu da etkili biçimde kullanabilmektedir. Geçmiş oyunlardaki kalıpları tanıyabilmek için görsel odaklı sağ lob ve en mantıklı hamlenin ne olacağına karar vermek için de analitik odaklı olan sol lobu kullanırlar.

4) Satranç size şablonlar halinde düşünebilmeyi öğretir: Sürekli pratik yapan ve oynayan satranç ustaları satranç tahtasının şablonunu gözlerinin önüne getirip daha önceki oyunlarının anılarını canlandırabilirler.

5) Satranç oynamak size bilgisayar gibi düşünebilmeyi öğretir: Matthew Berland’ın yayınladığı bir makaleye göre strateji oyunları oynayan insanlar “bilgi-sayımsal düşünme” ile karşı karşıya kalmaktadır ve bu onların basit sayılabilecek kuralları takip edip ufak kararlar vererek verimli bilgiler elde edebilmelerini sağlar.

India's Viswanathan Anand (R) plays against Norway's Magnus Carlsen during the Norway Chess 2013 Blitz tournament in Sandnes near Stavanger, on May 9, 2013.
India’s Viswanathan Anand (R) plays against Norway’s Magnus Carlsen during the Norway Chess 2013 Blitz tournament in Sandnes near Stavanger, on May 9, 2013.

6) Satranç uzmanları problem çözme konusunda da uzmandırlar: Satranç ustaları geçmiş oyunlarındaki şablonları hatırlayarak ona göre kararlar verirler ve bu onların problem çözme becerisinden sorumlu beyin bölgelerini geliştirmelerini sağlar.

7) İleri yaşlarda satranç oynamak Alzheimer hastalığı riskini azaltır: Satranç oynayan 75 yaş ve üzeri insanlarda satranç gibi strateji oyunları oynamanın bunama ve diğer hafıza kaybı sorunlarının yaşanma ihtimalini düşürdüğü gözlenmiştir.

Kaynak :

https://mic.com/articles/119332/how-chess-players-brains-are-different-from-everybody-else-s#.N3yYBWVWz

http://coolchesssets.net/2016/02/17/top-10-benefits-of-playing-chess/

Diğer yayınladığım satranç ile ilgili linklere de bakabilirsiniz.

http://tzv.org.tr/satranc-oynayan-insanlarin-beyni-ile-oynamayanlarinki-arasindaki-farklar.html

https://tzv.org.tr/satrancta-psikolojik-hatalar.html

Yazar : Sedat ESER